Sectorplancommissie Medische en Gezondheidswetenschappen
Het domein Medische en Gezondheidswetenschappen is één van de vier wetenschapsdomeinen waarin het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vanaf 2023 via sectorplannen structureel investeert. De universitair medische centra (umc’s) ontvangen in dit kader zes jaar lang jaarlijks € 40 miljoen. Deze investering maakt deel uit van een bredere impuls in alle vier de domeinen van € 200 miljoen per jaar voor het duurzaam versterken van het hoger onderwijs en onderzoek in Nederland.
De sectorplannen in de vier domeinen kennen een gezamenlijke doelstelling. De focus ligt op samenwerking, profilering en het versterken van de basis van onderzoek en onderwijs. Hiermee wordt rust en ruimte gecreëerd. Door het stimuleren van gezamenlijke keuzes en taakverdelingen tussen en binnen de universiteiten en umc’s, zowel in het onderwijs als het onderzoek, kunnen urgente maatschappelijke vraagstukken en knelpunten in het stelsel effectiever worden aangepakt. Meer rust en ruimte voor studenten, onderzoekers en docenten draagt bij aan kwalitatief hoogwaardig onderzoek en onderwijs.
Er zijn specifieke thema’s aangemerkt binnen het sectorplan Medische en Gezondheidswetenschappen - Versnellen op gezondheid die voor de sector van groot belang zijn om de toekomstige uitdagingen in de zorg het hoofd te kunnen bieden. Het sectorplan is opgesteld door de UMCNL-bestuurscommissie Onderzoek en Onderwijs.
De Nederlandse samenleving staat voor ingrijpende maatschappelijke transities. De toenemende ziektelast, groeiende sociaaleconomische gezondheidsverschillen, vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt stellen ons voor urgente vragen over de houdbaarheid van ons zorgstelsel. Tegelijkertijd biedt de snelle ontwikkeling van technologie, datawetenschap en interdisciplinaire samenwerking nieuwe kansen om gezondheid te bevorderen en de zorg toekomstbestendig te maken.
Het sectorplan Versnellen op gezondheid is een gezamenlijke strategie van de umc’s om deze uitdagingen aan te gaan. Het plan richt zich op structurele versterking van onderzoek, onderwijs en innovatie binnen het domein Medische en Gezondheidswetenschappen, met als doel een sterke en stabiele basis te creëren om de uitdagingen van de komende jaren effectief aan te pakken.
Het sectorplan Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen omvat drie hoofdthema’s:
- Preventie
Gezondheid begint buiten het ziekenhuis. Daarom zetten de umc’s in op het versterken van preventie en gezondheidsbevordering, met bijzondere aandacht voor het terugdringen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Dit vraagt om interdisciplinaire samenwerking, innovatieve onderzoeksmethoden en structurele verankering van preventie in het onderwijs en de praktijk. - Datagedreven innovatie
De beschikbaarheid van gezondheidsdata groeit exponentieel. Door deze data op een veilige, ethisch verantwoorde en FAIR-manier te ontsluiten, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor gepersonaliseerde zorg, vroegdiagnostiek en efficiëntere organisatie van de zorg. De umc’s investeren in data-infrastructuur, het opleiden van dataspecialisten en het toepassen van AI en e-health in onderzoek, onderwijs en praktijk. - Van fundament naar toepassing
Fundamenteel onderzoek vormt de basis voor toekomstige innovaties in de zorg. Toch stranden veelbelovende inzichten te vaak in de zogenaamde ‘valley of death’. Dit thema richt zich op het versterken van de gehele innovatieketen: van fundamenteel onderzoek tot concrete toepassingen in de praktijk. Deze ambitie vraagt om structurele investeringen in expertise, infrastructuur en samenwerking. Om dit te bereiken werken de umc’s samen met bedrijven, andere kennisinstellingen en regionale partners. Zij investeren in klinisch onderzoek, leiden professionals op die ondersteunen bij het vertalen van onderzoeksresultaten en de ontwikkeling van onderwijs gericht op innovatieprocessen.
